Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği

Başyazı

KÜRESELDE TEDARİK ÜSSÜ OLMAK İÇİN OSB’LERİN AVANTAJLARI KULLANILMALI

 

COVID-19 ile birlikte küresel tedarik zincirlerinin değişimi hızlandı. Tedarik zinciri esnekliğine olan ihtiyaç arttı. Üreticiler esnek tedarik zinciri modellerine yöneldi. Zira tedarik zincirinin tek bir coğrafyaya bağlı olmasının sakıncaları görüldü. Türkiye’nin küreselde tedarik üssü olmak için OSB’lerinin sunduğu avantajlardan yararlanması gerekiyor.

 

Türkiye'de planlı sanayileşmenin temel taşı olan organize sanayi bölgeleri (OSB), ülkenin dört bir yanında üretim ve ihracata katkıda bulunuyor. OSB'ler, Türkiye'de sanayinin gelişmesine katkı sağlamayı ve geri kalmış bölgelerin kalkınmalarını teşvik ederek sanayi yatırımlarını bu bölgelere çekmeyi hedefliyor. OSB'ler, sanayinin uygun görülen alanlarda yapılanmasını sağlamak, çarpık sanayileşme ve çevre sorunlarını önlemek, kentleşmeyi yönlendirmek, kaynakları rasyonel kullanmak, bilgi ve bilişim teknolojilerinden yararlanmak, sanayi türlerinin belirli bir plan dahilinde yerleştirilmesini ve geliştirilmesini de amaçlıyor. Ortak idari, teknik ve altyapı hizmetleri sunarak, sanayi işletmelerinin bir arada faaliyet göstermesine zemin hazırlayan OSB'ler, ülke sanayisinin gelişmesi, modernize olması ve dışa açılması yönünde önemli bir görev üstleniyor.

 

Türkiye’nin karbon nötr hedefleri için OSB’lerde yenilenebilir enerji önemli
Türkiye’nin en planlı sanayi alanları olan OSB’ler yatırım avantajları ile yatırımcılarına sunduğu fırsatları da değerlendirerek, OSB içinde yapılacak bir yatırım, OSB dışında yapılacak bir yatırıma göre bir alt bölgenin yatırım teşvik avantajlarından faydalanıyor. Bu da yatırımcılarımıza, gümrük vergisi, kurumlar vergisi, SGK işveren payı desteği, faiz desteği gibi alanlarda avantajlar sunuyor. Ayrıca OSB içindeki firmalarımıza emlak vergisi muafiyeti, indirimli arsa tahsisi, harç istisnası gibi teşvikler de var. Bu yatırım avantajlarının yanı sıra, OSB’lerimiz yatırımcılara bürokrasiden uzak, tek durak ofis anlayışı ile hizmet veriyor. Giderek önem kazanan yeşil dönüşüm konusunda da atık su arıtma tesisleri, yeşil alan oranlarının artırılması, yenilenebilir enerjinin toplamdaki payının artırılması, OSB'lerin kendi enerjilerini üretebilmesine yönelik çalışmalar yapılıyor. Geri kazanım ve sıfır atık süreçleri üzerinde çalışılıyor. OSB'lerde arıtılan suların yeşil alan sulamalarında kullanılması planlanıyor. Ülkemizin 2053 yılında karbon nötr olma hedefine ulaşma kapsamında özellikle yenilenebilir enerji yatırımları daha çok önem kazandı. Bu çerçevede OSB’lerimizdeki yenilenebilir enerji yatırımları da artıyor. OSB'lerimizdeki yenilenebilir yatırımlarının kapasitesi bin 282 MW’a ulaştı. Bu kapasitenin 2030 yılına kadar iki katına çıkarılması hedefleniyor.

 

Sanayi üretiminin yarısı OSB’lerde
Türkiye'de kuruluş onayını karma ve ihtisas OSB'lere Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, tarıma dayalı ihtisas OSB'lere ise Tarım ve Orman Bakanlığı veriyor. Bu kapsamda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına bağlı 344, Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı 34 OSB bulunuyor. Kuruluş onayı verilen 378 OSB'nin 270'inde üretim gerçekleştirilirken 30'unda kamulaştırma yapılıyor, 38'i planlama aşamasında bulunuyor ve 40'ında altyapı hazırlanıyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından kuruluş onayı verilerek altyapı inşaatlarını tamamlayan ve üretime geçen OSB'lerde doluluk oranı yüzde 83, tahsis dolulukları ise yüzde 90 seviyesinde bulunuyor. Söz konusu OSB'lerde 2.4 milyon kişi istihdam ediliyor ve ülkemizdeki sanayi üretiminin yarıya yakınını gerçekleştiriyor.
Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı, altyapı inşaatları tamamlanan tarıma dayalı ihtisas OSB'lerde ise 5 binden fazla istihdam sağlanıyor. 27 ilde toplam 31 tarıma dayalı ihtisas OSB bulunurken, bunların 8'i işletmeye geçti. 31 tarıma dayalı ihtisas OSB'nin 11'i 2020 yılı ve sonrasında, yani salgın döneminde kuruldu. Bütün dünyada gıdayla ilgili endişelerin arttığı bu dönemde, tarıma dayalı ihtisas OSB'lerimiz ülkemizin önünde bir fırsat olarak duruyor. Bu yapıyı daha da güçlendirerek, hem yerli ve milli üretimimizi güçlendirebilir hem de ihracatımızı artırabiliriz. Ayrıca tarıma dayalı ihtisas OSB'lerimiz planlı yapılarıyla, güvenilir, hijyenik ve kaliteli gıda üretimi için de son derece kritik öneme sahip. Tüm illerde kuruluş onayı verilen OSB bulunurken 77 ildeki OSB'lerde üretim gerçekleştiriliyor. Bursa, faaliyette bulunan 16 OSB ile planlı sanayi üretiminin önemli bir kısmını gerçekleştiriyor. İzmir, Kocaeli ve Tekirdağ'da 13'er OSB faaliyette bulunuyor. Ankara'da 10, İstanbul ve Konya'da 8'er, Afyonkarahisar ve Aydın'da 7'şer OSB faaliyet gösteriyor.

 

Tedarik üssü olabiliriz
COVID-19 ile birlikte küresel tedarik zincirlerinin değişimi hızlandı. Tedarik zinciri esnekliğine olan ihtiyaç arttı. Üreticiler esnek tedarik zinciri modellerine yöneldi. Zira tedarik zincirinin tek bir coğrafyaya bağlı olmasının sakıncaları görüldü. Özellikle ABD ve Avrupa gibi gelişmiş ekonomiler, alternatif tedarik merkezlerinin arayışına girdi. Tek pazara bağımlılığı azaltıp kaynak çeşitliliğine gitmeye başladılar. Yine bu çerçevede, önümüzdeki dönemde öne çıkacak trendler olarak; üretimde ve ticarette dijitalleşme ile otomasyonun artması, buna paralel daha fazla kalifiye eleman ihtiyacı ortaya çıkması, esnek ve hızlı tedarik kapasitesinin önem kazanması, yerli ve yurtiçi üretime ağırlık verilmesi bekleniyor. Türkiye üretim kapasitesi, güçlü insan kaynağı, hızlı sevkiyat performansı ve dinamik girişimci yapısı sayesinde, bu civardaki tüm ülkelerden olumlu yönde ayrışıyor. Tüm bu avantajlarımızla, OSB’lerimizin sunduğu rekabet avantajlarından da faydalanarak, küresel tedarik noktası olma konumumuzu güçlendirebiliriz.



 
Ekonomik Forum dergisinin tamamı için lütfen buraya tıklayınız.




Adınız Soyadınız
E-Posta Adresiniz
Kullanıcının E-Posta Adresi
Gönderenin Notu
Mesajınız Gönderilmiştir
İlginiz için teşekkür ederiz
ARAMA